Kamienie nerkowe są częstą chorobą i powstają z substancji trudno rozpuszczających się w wodzie. Jak sama nazwa wskazuje – odkładają się w nerkach. Ich przemieszczanie w kierunku dróg moczowych charakteryzuje się ostrym bólem, wymagającym zazwyczaj konsultacji u lekarza.

Co to jest kolka nerkowa? 

Kolka nerkowa jest to zespół objawów, kojarzącym się z silnym i ostrym bólem w okolicy lędźwiowej pleców. Bóle mają charakter falowy z fazami silniejszego i słabszego bólu. Atak kamieni nerkowych jest spowodowany zablokowaniem odpływu moczu i napięciem mięśni dróg moczowych. Ostry ból wywołany jest przez rozciąganie i pobudzenie błony śluzowej miedniczki bądź kielichów nerkowych i moczowodu (1).

Jakie są objawy kolki nerkowej?

Ból związany z atakiem kamieni nerkowych charakteryzuje się ostrym bólem w okolicy lędźwiowej, promieniującym w okolice wewnętrznej powierzchni ud, narządów płciowych i okolicy łonowej. Przy zmianach pozycji ciała, czy ucisku bolących miejsc, ból nie zmienia swojego natężenia  (1,2).

Bólowi mogą towarzyszyć nudności i wymioty, częste oddawanie moczu w małych ilościach, czasem gorączka z dreszczami, obecność krwinek w moczu, a przy bardzo silnym bólu może dojść do omdlenia. Ból powstaje, gdy złóg przeciska się przez wąskie światło moczowodu (1, 2).

Co możemy pomylić z atakiem kolki nerkowej?

Bóle przypominające kolkę nerkową, wywołaną kamieniami moczowymi mogą wystąpić w innych schorzeniach. Podobny przebieg mają bóle spowodowane zamknięciem przewodu moczowego przez nowotwory zlokalizowane w nerkach. Ostry ból w okolicy lędźwiowej mogą wywołać także inne choroby nerek i dróg moczowych, tj. odmiedniczkowe zapalenie nerek, schorzenia zatorowe i zakrzepowe naczyń nerkowych, a u mężczyzn także skręt jądra z promieniowaniem bólu ku górze. Także niektóre choroby przewodu pokarmowego, kostnego czy krwionośnego mogą spowodować podobne objawy bólowe (1).

Kolka nerkowa, ile trwa?

Dolegliwości bólowe ustępują po odblokowaniu przepływu dróg moczowych. Kamienie mogą się przemieścić w inne miejsce nie torujące drogi lub zostać całkowicie wydalone (tzw. rodzenie kamienia). Występujące bóle mają charakter falowy. Fale bólu mają charakter rosnącej oraz malejącej ostrości, osiągając maksymalne natężenie w ciągu minut lub godzin.

Może zdarzyć się tak, że ból narasta wolniej, czasem trwa to nawet kilka tygodni lub miesięcy, mówimy o tzw. przewlekłym bólu lędźwiowym. Kamica w około połowie przypadków może nawracać, dlatego po ustąpieniu bólów powinniśmy zadbać o profilaktykę w postaci nawodnienia (minimum 2,5 litra płynów dziennie) oraz odpowiedniej diety i lekkiej aktywności fizycznej (1, 2, 3).

Jak sobie radzić z atakiem kolki nerkowej? 

W ostrym bólu spowodowanym kolką nerkową należy zasięgnąć porady lekarskiej. Lekarz może nam przepisać leki przeciwbólowe oraz rozkurczowe, a w razie towarzyszącego zakażenia można podać lek przeciwbakteryjny. Czasem przy bardzo silnych bólach podaje się leki przeciwbólowe z grupy leków narkotycznych opioidów oraz leki uspokajające (benzodiazepiny).

Przy przewlekłych bólach nerek czasem stosuje się leki, tj. doksazosyna czy tamsulozyna znane pacjentom chorym na przerost gruczołu krokowego oraz niektórym chorym z nadciśnieniem tętniczym. Rozszerzają te leki drogi moczowe, dzięki czemu kamienie zalegające w drogach moczowych mogą zostać łatwiej wydalone. W niektórych przypadkach lekarze mogą skierować pacjenta do leczenia szpitalnego, jeżeli uznają, że leczenie lekami (czyli tzw. farmakologiczne) nie pomoże. Stosuje się wtedy różne zabiegi, mające umożliwić rozbicie i usunięcie kamieni z dróg moczowych (np. litotrypsja) (1).

Przypisy:

  1. Gacki G. Kolka nerkowa. Postęp Nauk Medycznych. 2014;1:12-13
  2. Kamica nerkowa. Dostęp online: http://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.14.6. Data dostępu: 18.02.2017
  3. Mutrynowski T, Torz C, Dzigowski P, et al. Kamica układu moczowego. Medycyna po Dyplomie. 2011;8(185):91-94