Kamica nerkowa jest często występującą chorobą układu moczowego. Polega na odkładaniu trudno rozpuszczalnych substancji w nerkach. Ruch kamieni w stronę dróg moczowych może spowodować bóle w okolicy lędźwiowej pleców, ostre bóle nazywamy kolką nerkową. Poza postępowaniem farmakologicznym, czy chirurgicznym należy zastosować odpowiednią dietę w kamicy nerkowej. Dieta ta powinna być dostosowana do rodzaju kamieni, ponieważ jak zobaczymy – różna budowa chemiczna kamicy sprawia, że inne rzeczy ją rozpuszczają (1, 2).

Ogólne zalecenia w kamicy nerkowej

Najważniejszą rzeczą w kamicy nerkowej jest stosowanie dużej ilości płynów (minimum 2-2,5 litra, a nawet 4-5 litrów na dobę) najlepiej, aby była to woda nisko zmineralizowana. Z mineralnych wód polecane są wody Jana i Dąbrówka. Do ogólnych zaleceń podaje się także ograniczenie spożycia soli kuchennej, unikanie alkoholu (zwłaszcza wysokoprocentowego, można natomiast wypić szklankę ciepłego, najlepiej grzanego piwa), mocnej kawy i herbaty oraz ostrych przypraw. Wskazane jest także zwiększenie aktywności fizycznej, zwłaszcza w postaci ruchu na świeżym powietrzu (1, 2).

Kamica szczawianowa 

W kamicy szczawianowej złogi kwasu szczawiowego odkładają się w nerkach w postaci nierozpuszczalnego szczawianu wapnia. Kwas szczawiowy dostarczany jest do organizmu głównie na drodze pokarmowej, dlatego należy unikać produktów zawierających szczawiany.

Do takich produktów zaliczamy: szczaw, szpinak, botwinę, buraki, rabarbar, borówki, winogrona, agrest, śliwki, rodzynki, kakao, czekoladę, mocną kawę i herbatę.

Należy także ograniczyć w pożywieniu ilość cukrów prostych (czyli cukier i słodycze) oraz zwiększyć ilość błonnika w diecie, który jest w owocach i warzywach. Jeżeli spożywamy produkty zawierające szczawiany powinny być podawane razem z produktami zawierającymi wapń (nabiał, zwłaszcza ser żółty, jaja).

Szczawiany mogą też pochodzić z metabolizmu kwasu askorbinowego (czyli witaminy C), dlatego osoby zagrożone wystąpieniem tego typu kamicy powinny spożywać witaminę C w małych ilościach. Nie zaleca się przekraczanie 1500 mg tej witaminy dziennie. Można również zakwaszać mocz odpowiednią dietą (1, 3).

Kamica moczanowa

Najważniejsze w kamicy moczanowej jest alkalizacja moczu, czyli zmniejszenie kwasowości moczu. Optymalnie pH moczu powinno wzrosnąć do 6,6-7,0, wtedy bowiem zwiększa się rozpuszczalność moczanów. W celu zwiększenia pH należy spożywać więcej nabiału, warzyw, czy zastosować leki z cytrynianami i wodorowęglanem sodu. Dieta w przypadku kamicy moczanowej powinna być ubogo purynowa. Dlatego powinno się unikać wywarów i sosów mięsnych, galaret mięsnych, podrobów, sardynek, śledzi, szprota, kawioru, orzechów, roślin strączkowych (grochów) oraz grzybów. Mięso najlepiej spożywać gotowane, a porcje mięsa nie powinny przekraczać 150 g. Całkowite białko w diecie nie powinniśmy przyjmować więcej jak 60 g (1, 2).

Kamica struwitowa

Przyczyną powstania kamicy struwitowej są stany zapalne dróg moczowych. W drogach moczowych odkłada się wtedy fosforan amonowo-magnezowy. Zaleca się zwiększenie spożycia białka do około 90 g na dobę oraz zakwaszanie moczu. Można stosować suplementy z żurawiną, które jednocześnie zakwaszają mocz oraz działają profilaktycznie oraz leczniczo w zakażeniach układu moczowego (1).

Kamica cystynowa

Najważniejszą sprawą w kamicy cystynowej jest alkalizacja w moczu i w tym celu można stosować metody podobne jak w kamicy moczanowej. Należy ograniczyć spożycie soli kuchennej do 3 g na dzień oraz aminokwasów cystyny i metioniny, które są w największych ilościach w mięsie i jego przetworach, rybach, jajach, pszenicy i soi. Zalecane jest spożywanie nabiału, picie mleka, soków cytrusowych, napojów zawierających wodorowęglany (gazowane), herbatek owocowych (1).

Przypisy:

  1. Pochocka L. Kamica nerkowa. [w]: Jarosz M. Praktyczny Podręcznik Dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia. Warszawa 2010;293-296
  2. Kamica nerkowa. Dostęp online: http://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.14.6. Data dostępu: 18.02.2017
  3. Ożarowska A. Ziołolecznictwo. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich. Warszaw 1982; s.: 470-483