Kamica nerkowa poza przykrymi dolegliwościami, takimi jak silne bóle (kolka nerkowa) często doprowadza do rozwoju groźnych powikłań. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów, którzy pomimo objawów lub wyraźnych zaleceń lekarzy, bagatelizują swój stan, nie decydują się na rozpoczęcie terapii albo nie eliminują czynników ryzyka rozwoju kamicy. Jakie powikłania są najczęstsze? Czy wszystkie są niebezpieczne? 

Ostre powikłania kamicy nerkowej.

Jest to grupa bardzo groźnych powikłań do rozwoju, których dochodzi szybko oraz często powodują one ciężki stan pacjenta lub są wręcz bezpośrednim zagrożeniem dla jego życia. Do najczęstszych ostrych powikłań obecności kamieni w nerkach lub w innym elemencie dróg moczowych zaliczamy:

– ostre zapalenia układu moczowego (ZUM) ? jest to najczęstsze powikłanie obecności złogów moczowych. W większości przypadków ZUM przyjmuje formę znacznie ostrzejszą niż standardowe infekcje układu moczowego. Wynika to z faktu, że zakażenie lokalizuje się zwykle w nerkach, co doprowadza do rozwoju odmiedniczkowego zapalenia nerek. Choroba ta często przebiega w bardzo gwałtowny sposób. Towarzyszy jej wysoka gorączka, silne bóle brzucha, bóle okolicy lędźwiowej, gwałtowne i nieustępujące wymioty oraz biegunka [1] [2].

– nefropatia zaporowa ? nazywana również wodonerczem. Jest to bardzo niebezpieczny stan, który powstaje w momencie, gdy złogi utrudniają odpływ moczu z nerek. W wyniku niemożności odprowadzenia moczu miedniczki i kielichy nerkowe ulegają poszerzeniu. Bez pilnej interwencji lekarskiej stan ten doprowadza nawet do martwicy nerki [1] [2].

– roponercze ? w momencie, gdy mocz nie może być na bieżąco usuwany z organizmu i zalega w moczowodach, pęcherzu lub w którymkolwiek z elementów dróg moczowych często dochodzi do jego nadkażenia. Doprowadza to do rozwoju infekcji przypominającej objawy zakażenia układu moczowego. Niestety w przeciwieństwie do klasycznych ZUM roponercze częściej prowadzi do rozwoju sepsy, która jest bezpośrednim zagrożeniem życia pacjenta [1] [2].

– przetoka nerkowo-skórna ? jest to wyjątkowo rzadkie, ale jednocześnie bardzo niebezpieczne powikłanie kamicy nerkowej. Powstaje ona najczęściej u osób, posiadających bardzo duże złogi w nerkach oraz dodatkowo długo niepoddających się leczeniu. Zalegający kamień nerkowy powoduje powstawanie miejscowej martwicy, która po nadkażeniu bakteryjnym doprowadza niekiedy do powstania bezpośredniego połączenia nerki ze światem zewnętrznym przez wytworzenie otworu w skórze [3].

Przewlekłe powikłania kamicy moczowej.

Powikłania przewlekłe powstają zwykle, gdy kamica nerkowa  rozwija się powoli i mniej gwałtownie. Niestety są one tak samo groźne, jak powikłania ostre i niekiedy doprowadzają do ogólnego złego stanu pacjenta. Do najczęstszych przewlekłych powikłań kamicy nerkowej  należą:

– nawracające zapalenie układu moczowego i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek ? jest to bliźniaczo podobna patologia do ZUM-u w postaci ostrej. W tym przypadku jednak infekcja rozwija się powoli, zwykle bez większych objawów, ale ostatecznie doprowadza do powstania skrajnej niewydolności nerek. Patomechanizm rozwoju przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek polega na powstawaniu blizn oraz miejscowej martwicy w nerkach, która poza niewydolnością nerek doprowadza też do nadciśnienia tętniczego.

– nadciśnienie tętnicze ? powstaje przede wszystkim w mechanizmie opisanym wyżej. Nadciśnienie tętnicze nerkopochodne jest zwykle bardzo ciężką postacią choroby. Jest wyjątkowo odporne na leczenie ? wiele leków okazuje się nieskutecznych. Ta postać nadciśnienia dodatkowo prowadzi do rozwoju powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu.

– przewlekła niewydolność nerek ? ze względu na duże postępy współczesnej medycyny w diagnostyce i leczeniu kamicy nerkowej rzadko dochodzi do rozwinięcia przewlekłej niewydolności nerek. Należy jednak pamiętać, że jest to najgroźniejsze powikłanie kamicy, które nieleczone prowadzi do śmierci pacjenta [1] [2].

 

[1] Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika ? Podręcznik Chorób Wewnętrznych, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2012
[2] http://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa – data dostępu: 18.05.2017
[3] Hamard M. et al., Asymptomatic Urolithiasis Complicated by Nephrocutaneous Fistula, J Clin Imaging Sci. 2017; 7:9